Bronisław Szwarce na trwałe wpisał się w dzieje powstania styczniowego, mimo że dzień 22 stycznia 1863 r. zastał go w więzieniu, co stało się dla niego życiowym dramatem. Idei narodowego zrywu był oddany do końca swoich dni, czemu dał wyraz i czynem, i piórem.
Eugeniusz Cydzik – żywot człowieka walecznego
Eugeniusz Cydzik. Na jego 90-letnią biografię złożyły się: obrona Grodna we wrześniu 1939 r., konspiracja w szeregach Armii Krajowej, zmagania o przeżycie w workuckim łagrze oraz kolejne batalie o polskie pomniki i cmentarze we Lwowie i Ziemi Lwowskiej.
John Roy-Wojciechowski – mały chłopiec – wielki Polak
Przez całe lata spędzone w Nowej Zelandii Jan Wojciechowski – John Roy zajmował się ratowaniem upadających przedsiębiorstw, na czym zarabiał krocie. Ale tak naprawdę chyba nigdy nie przestał być małym Jankiem, wraz z rodziną wyrwanym w lutym 1940 r. przez Sowietów z bezpiecznego domu w osadzie Ostrówki koło Drohiczyna Poleskiego i wywiezionym do osady Nuchw-Oziero w rejonie plesieckim obwodu archangielskiego.
Wspomnij o mnie, gdy noc znika… – Tomasz Zan: romantyk, zesłaniec, przyrodnik
Współzałożyciel wileńskiego Towarzystwa Filomatów większości z nas kojarzy się głównie z rolą przywódcy duchowego więźniów osadzonych w „celi Konrada” z III części mickiewiczowskich „Dziadów”. Był jednak także poetą, przyrodnikiem.
Kazimierz Zieleniewski – zesłaniec, który odniósł sukces
Kazimierz Zieleniewski jako osiemnastoletni uczeń został zesłany podczas powstania styczniowego na Syberię. Choć miał tam spędzić resztę życia nie załamał się. Wręcz przeciwnie: odniósł ekonomiczny sukces, a jego dom w Tomsku stał się centrum polskiego życia patriotycznego i kulturalnego.
Litwá – ródna ziamièlka! – czyli o Wincentym Dunin-Marcinkiewiczu
Kim był tak naprawdę? Polakiem? Białorusinem? Admiratorem prostego, białoruskiego ludu i wiejskiego życia czy chłopomanem?
Warłam Szałamow – przenikliwy obserwator ludzkiego cierpienia
Warłam Szałamow po raz pierwszy trafił do łagru koło Wiszery na północnym Uralu w 1929 r., gdzie przebywał 3 lata. Następnie w 1937 r. zesłano go na Kołymę, do „białego krematorium”, gdzie spędził kolejnych 5 lat życia. Trzeci wyrok – 10 lat łagrów, otrzymał w 1943 r.
Leon Barszczewski (1849–1910) – pułkownik armii carskiej, fotograf, geolog, etnograf, badacz ludów Azji Środkowej
Igor Strojecki: Leona Barszczewskiego można uznać za prekursora polskiej fotografii reportażowej.
Duch niespokojny – Apollo Korzeniowski
Po jego śmierci za trumną szły setki mieszkańców Krakowa. Wielu ludzi obserwowało orszak pogrzebowy z okien, wielu płakało. Później to właśnie krakowianie postawili na jego grobie pomnik. Ale też Apollo Korzeniowski zasłużył sobie na takie pożegnanie całym swoim pracowitym życiem.
Sergiusz Piasecki – awanturnik, przemytnik, szpieg, egzekutor, pisarz, emigrant…
Niezwykły talent polskiej literatury, niepokorny antykomunista, agent wywiadu II RP na Kresach, przemytnik, nieustraszony żołnierz AK. Ułaskawiony od więzienia dzięki literaturze.












