Już 24 lipca, na kilka dni przed wypowiedzeniem wojny Serbii przez Austro-Węgry, Rosjanie ogłosili wolę jej obrony w razie ataku ze strony Wiednia. Ze swojej obietnicy zaczęli wywiązywać się bardzo szybko, bo już 29 lipca ogłosili częściową mobilizację. Jednak najważniejsza decyzja Petersburga miała miejsce dzień później – 30 lipca 1914 roku. W Imperium Rosyjskim ogłoszono wówczas powszechną mobilizację. Następne „kostki domina” zaczęły upadać jeszcze szybciej.
27.06.1905. Bunt na Potiomkinie – bolszewicki mit
Pancernik Pantielejmon (do 1905 roku Potiomkin), 1906 r., domena publiczna Początek wieku - początek problemów Pierwsze lata XX wieku przyniosły...
03.05.1791. Witaj maj, trzeci maj!
Zwołany na 1788 rok sejm walny był popierany przez Rosjan. Zależało im bowiem, by szlachta przegłosowała podpisanie polsko-rosyjskiego sojuszu przeciwko Turcji, z którą Petersburg prowadził wojnę. Przeciwne zawarciu tego porozumienia były jednak Prusy, które skutecznie działały na rzecz przekonania posłów do porzucenia tych planów. „Opcja pruska” rzeczywiście zwyciężyła, a sejm zapoczątkował cykl reform, co z oczywistych względów nie podobało się Rosji. Kluczowy okazał się być maj 1791 roku.
30.03.1867. Transakcja stulecia – zakup Alaski przez USA
30 marca 1867 roku o godzinie 4 nad ranem amerykański Sekretarz Stanu William H. Seward zgodził się na zakup Alaski za kwotę 7,2 miliona dolarów (co daje kwotę wynoszącą około 142 milionów dzisiejszych dolarów amerykańskich), którą proponował baron Edward de Stoeckl. Stosowne dokumenty podpisano w Waszyngtonie.
24.03.1794. Początek insurekcji kościuszkowskiej
Rok 1794 był dla Rzeczpospolitej Obojga Narodów schyłkiem istnienia. Państwo było już mocno okrojone po dwóch rozbiorach i równie mocno uzależnione od państw ościennych, przede wszystkim Rosji. W kraju stacjonowały oddziały wojsk carskich, upadały banki, a ceny rosły. Wydawało się, że ostateczny upadek państwa był tylko kwestą czasu. Oczywistym było, że środowiska patriotyczne nie będą przyglądać się temu ze spokojem. Już w 1792 roku na emigracji, a na przełomie 1792 i 1793 roku również w Rzeczpospolitej zawiązane zostało sprzysiężenie, które za cel stawiało sobie wywołanie powstania o zachowanie, a w zasadzie odzyskanie niepodległości. Centrum emigracyjnej działalności była głównie Saksonia, w której Hugo Kołłątaj, Ignacy Potocki i Tadeusz Kościuszko zapoczątkowali funkcjonowanie spisku. I choć Tadeusz Kościuszko uważał, że do ewentualnej konfrontacji z Rosją należy się dobrze przygotować, to okoliczności nie były ku temu sprzyjające.
18.01.1654. Ukraina w rosyjskich „objęciach”
Sowiecki znaczek pocztowy przedstawiający podpisanie ugody w Perejesławiu, 1954, domena publiczna Opustoszała Rzeczpospolita, opustoszała Ukraina....
15.01.1582. Rozejm w Jamie Zapolskim
Stojący na czele Carstwa Rosyjskiego Iwan IV Groźny od wielu lat spoglądał łapczywym okiem na Inflanty – terytorium podzielone głównie pomiędzy Polskę, Litwę i Szwecję. Dla Moskwy była to najprostsza droga do uzyskania wybrzeży Morza Bałtyckiego, a co za tym idzie, uzyskania statusu ważnego gracza w polityce morskiej i uzyskania nowych dróg handlowych i rynków zbytu. Dotychczasowe starania Iwana nie dawały jednak wystarczających rezultatów, a jedynym zyskiem było funkcjonowanie tzw. żeglugi narewskiej (jednak usilnie zwalczanej przez stronę polską). Dlatego w 1577 roku Moskwa uderzyła ponownie. Iwan IV Groźny liczył, że zada zasiadającemu na tronie polsko-litewskim Stefanowi Batoremu decydujący cios. Sprzyjające temu celowi zdawały się być okoliczności – Batory nie miał dużych możliwości reakcji, gdyż był zaplątany w wojnę z Gdańskiem, który nie chciał uznać jego wyboru na króla. Inflanty ponownie stanęły w ogniu.
07.07.1807. Au revoir, Białystok! – podpisanie pokoju w Tylży
Niemen w polskiej historii to nie tylko motyw poetycki, symbol powrotu do „kraju lat dziecinnych”. To również arena międzynarodowej polityki. Owszem, arena specyficzna, ale goszcząca niegdyś na swych wodach władców dwóch europejskich mocarstw.
26.05.1831 Gdy listopad zakończył się w maju
Bitwa pod Ostrołęką to drugie największe starcie powstania listopadowego, a jednocześnie batalia, która odmieniła losy narodowego zrywu. A wszystko rozegrało się 26 maja 1831 roku, prawie pół roku po słynnej Nocy Listopadowej. Od bitwy pod Iganiami (10 kwietnia 1831 roku) minął już ponad miesiąc. Był to okres przerwy w działaniach wojennych. Jednym z polskich dowódców dążących do kontynuowania walk, wykorzystania inicjatywy oraz rozbicia rosyjskich sił był Ignacy Prądzyński. Ten niespełna trzydziestodziewięcioletni generał był zdecydowanym zwolennikiem działań zaczepnych wymierzonych w wojska carskie. Jednak jego dotychczasowe zabiegi spotykały się z odmową Naczelnego Wodza gen. Jana Skrzyneckiego. Aż do teraz…











