Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Logo Centrum Mieroszewskiego
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
szukaj - search

Pokaż więcej wyników

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
"><font style="vertical-align: inherit
"><font style="vertical-align: inherit
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Logo Centrum Mieroszewskiego
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
szukaj - search

Pokaż więcej wyników

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
"><font style="vertical-align: inherit
"><font style="vertical-align: inherit
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Logo Centrum Mieroszewskiego
szukaj - search

Pokaż więcej wyników

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
"><font style="vertical-align: inherit
"><font style="vertical-align: inherit
17.07.1918. Zabójstwo cara Mikołaja II

17/07/2026

Piwnica w Domu Specjalnego Przeznaczenia w Jekaterynburgu, miejsce egzekucji carskiej rodziny, 1918-1919, domena publiczna

Bolszewizm czyli krew

Dzieje Rosji to od wielu wieków przede wszystkim czas cierpienia spadającego zarówno na rosyjskich obywateli, jak i na tych, których Rosja czy później Związek Sowiecki postanowiły podbić. Szczególnie krwawy etap w tej historii przypadł na pierwszą połowę XX w., gdy Wschód nawiedziły zarówno rewolucje jak i wojny. Był to czas zdobywania i umacniania władzy przez bolszewików, wśród których główną rolę odgrywali najpierw Lenin, a po nim Stalin. Wszystko, czego dopuścili się w swoich działaniach można podsumować jednym zdaniem: Bolszewizm to krew i cierpienie. Najbrutalniejszym przykładem jest zamordowanie przez bolszewików cara Mikołaja II i jego najbliższych 17 lipca 1918 r.

Obywatel Romanow

15 marca 1917 r. (2 marca wg kalendarza juliańskiego), tydzień po wybuchu rewolucji lutowej w Rosji, car Mikołaj II abdykował. Wraz ze swoją najbliższą rodziną oraz kilkoma towarzyszącymi mu osobami został osadzony w areszcie domowym w Carskim Siole, skąd po niespełna pięciu miesiącach przeniesiono ich do Tobolska. Zaraz potem, w październiku, Rosją wstrząsnęła kolejna rewolucja, w której wyniku doszło do wybuchu wojny domowej i przejęcia władzy przez bolszewików. To oznaczało również istotne zmiany w sytuacji carskiej rodziny. W lutym 1918 r. dotychczasowych strażników pilnujących carskiej rodziny zastąpili nowi. Niemal w tym samym momencie bolszewicy podjęli decyzję o postawieniu cara przed sądem, a przed procesem postanowili przenieść go wraz z rodziną do Jekaterynburga. Na miejsce uwięzienia wybrano dom zarekwirowany uprzednio Nikołajowi Ipatiewowi, który nazwano eufemistycznie Domem Specjalnego Przeznaczenia.

Kiedy w czerwcu do miasta zaczęły zbliżać się kontrewolucyjne oddziały Korpusu Czechosłowackiego, działacze lokalnych struktur bolszewickich podjęli decyzję o zamordowaniu cara (nazywanego przez nich obywatelem Romanowem) i jego rodziny. W pierwszej połowie lipca 1918 r. zgodę na mord wydały władze w Moskwie. W tym samym czasie ruszyły przygotowania do egzekucji – znów wymieniono straże, zamówiono ciężarówkę na zwłoki, wybrano katów i rozdano im broń, przydzielając przy tym każdemu z nich konkretną ofiarę.

Rzekoma ewakuacja

W nocy z 16 na 17 lipca 1918 r. strażnicy zbudzili Jewgienija Botkina, nadwornego lekarza cara, informując go o rzekomym niebezpieczeństwie w mieście i konieczności przewiezieniu Mikołaja II i pozostałych osób w bezpieczniejsze miejsce. Zarządzono zbiórkę w piwnicach budynku. Kiedy wszyscy więzieni znaleźli się w podziemiach [łącznie 11 osób: car Mikołaj II, jego żona Aleksandra Fiodorowna, córki Olga (22 lata), Tatiana (21 lat), Maria (19 lat), Anastazja (17 lat), syn Aleksy (13 lat), doktor Jewgienij Botkin, pokojówka Anna Diemidowa, kamerdyner Aleksiej Trupp oraz kucharz Iwan Charitonow], komendant straży Jakow Jurowski odczytał wyrok i zastrzelił cara. Wówczas do egzekucji przystąpili pozostali kaci. Masakra trwała 10 minut. Ofiary mordowano strzałami z broni palnej i bagnetami. Ciała umieszczono na ciężarówce i wywieziono do lasu. Na sam koniec zbezczeszczone zwłoki wrzucono do nieczynnego szybu kopalnianego, podpalono i polano kwasem siarkowym.

Po latach

Zwłoki cara, większości członków jego rodziny i pozostałych zamordowanych odnaleziono i ekshumowano w 1991 r. Brakowało wśród nich szczątków dwóch osób. Odkryto je w 2007 r., nieopodal pierwszej mogiły. Należały do Aleksego i Marii. W roku 2000 cała carska rodzina została uznana przez Rosyjski Kościół Prawosławny za świętych.

Piotr Bosko

Data publikacji: