ŚWIAT SYBIRU – PORTAL
POPULARNONAUKOWY
Najnowsze wpisy:
Od profesora do delegata. Losy Mariana Heitzmana [część I]
Dmitriy Panto: Co może uczynić jednostka w obliczu wojny? Jak zachować się wobec chaosu i przemocy? Jakich wyborów dokonać, gdy świat traci moralny kompas? Losy Mariana Heitzmana stanowią jedną z możliwych odpowiedzi na te fundamentalne dylematy.
17.07.1918. Zabójstwo cara Mikołaja II
W nocy z 16 na 17 lipca 1918 r. strażnicy zbudzili Jewgienija Botkina, nadwornego lekarza cara, informując go o rzekomym niebezpieczeństwie w mieście i konieczności przewiezieniu Mikołaja II i pozostałych osób w bezpieczniejsze miejsce. Zarządzono więc zbiórkę w piwnicach budynku…
07.07.1944. Początek operacji „Ostra Brama”
Rok 1943 okazał się przełomowy dla losów II wojny światowej. W lutym wojska niemieckie oraz ich sojusznicy ponieśli klęskę pod Stalingradem, tracąc tym samym inicjatywę na froncie wschodnim. Natomiast lipcowa porażka na Łuku Kurskim ostatecznie przekreśliła nadzieje Berlina na powodzenie i pozwoliła Armii Czerwonej na dyktowanie warunków gry w kolejnych miesiącach i latach wojny. To oznaczało jedno – wraz z upływem czasu Sowieci będą coraz bardziej przesuwać się na zachód, ku niemieckiej stolicy. A droga na Berlin wiodła oczywiście przez tereny Polski. Dla polskich władz cywilnych i wojskowych przyszedł więc moment na podjęcie decyzji – jak traktować Sowietów i jakie działania podjąć wobec ich nieuniknionego wkroczenia na ziemie polskie? Odpowiedzią Armii Krajowej stała się Akcja „Burza”. Polegać miała na intensyfikowaniu działań dywersyjnych na tyłach wojska niemieckiego oraz, w miarę możliwości, samodzielnym wyzwalaniu ziem polskich, jeszcze przed wkroczeniem na nie oddziałów sowieckich i występowaniem wobec nich jako gospodarze tych terenów. Jeśli okazałoby się to niemożliwe, nie wykluczano podejmowania współpracy militarnej z Armią Czerwoną. Operacja miała rozpocząć się w momencie przekroczenia przez Sowietów przedwojennych granic Polski, a stało się to 4 stycznia 1944 roku w Sarnach na Wołyniu.
„Polak litewski” Michał Römer i kształtowanie idei krajowej
30.06.1908. – Katastrofa tunguska, czyli wybuch w sercu Syberii
30 (wg. starego stylu 17) czerwca 1908 roku miał być jednym z wielu najzwyklejszych dni w życiu mieszkańców środkowej Syberii. Jednak nad ranem nad ich głowami pojawiło się coś, czego dotychczas nie widzieli i czego więcej mieli już nie zobaczyć. Od południowego wschodu nadleciał niezwykle jasny obiekt, który po pewnym czasie uderzył w ziemię. Wówczas w kierunku nieba wzniósł się ogromny słup dymu, blask wybuchu zauważono nawet 650 km dalej, a huk dało się słyszeć w promieniu aż 1000 km (!). Co więcej, w promieniu 40 km tajga po prostu się „położyła” – drzewa na tym obszarze zostały powalone siłą uderzeniową.
Literatura jako narzędzie polityczne
Siergiej Lebiediew: Literatura rosyjska, która zaistniała jako zjawisko masowe w XIX w., gdy Imperium Rosyjskie dynamicznie podbijało Kaukaz i Azję Centralną, nosi znamiona tych podbojów, występując w roli kronikarza i instrumentu kolonizacji. Choć jest ona mocno osadzona w kontekście kolonialnym, czytelnicy są tego zupełnie nieświadomi, gdyż kontekst ten nigdy nie był odpowiednio nagłośniony w badaniach naukowych ani w późniejszej dyskusji publicznej.



![Od profesora do delegata. Losy Mariana Heitzmana [część I]](https://swiatsybiru.pl/wp-content/uploads/2026/07/Kujbyszew-II1-3-400x250.jpg)




