Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Logo Centrum Mieroszewskiego
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
szukaj - search

Pokaż więcej wyników

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
"><font style="vertical-align: inherit
"><font style="vertical-align: inherit
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Logo Centrum Mieroszewskiego
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
szukaj - search

Pokaż więcej wyników

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
"><font style="vertical-align: inherit
"><font style="vertical-align: inherit
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Logo Centrum Mieroszewskiego
szukaj - search

Pokaż więcej wyników

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
"><font style="vertical-align: inherit
"><font style="vertical-align: inherit
Pokazuję wyniki dla: Oś Czasu
14.09.1812. Bonjour Moscou

14.09.1812. Bonjour Moscou

14 września 1812 roku, po niespełna 3 miesiącach kampanii wojennej, Napoleon wkroczył do Moskwy (dla porównania Wehrmacht w 1941 roku dotarł na przedpola Moskwy po ok. 5 miesiącach walk). Tylko co to za Moskwa?

Rosjanie opuścili miasto bez walki. Wraz z wojskiem ewakuowali mieszkańców i, co gorsza, zapasy żywności. Z punktu widzenia Napoleona musiało wyglądac to kiepsko, prawda? A to nie koniec. 14 września w Moskwie zaczęły wybuchać pożary, liczne i wielkie. Jaka była ich przyczyna? Wersje są różne. Jedna mówi, że to sprawka rosyjskich wojsk, które wycofując się na wschód wzięły sobie „taktykę spalonej ziemi” naprawdę mocno do serca. Inna teoria wspomina o rosyjskich dywersantach, a jeszcze inna, że odpowiedzialne były wojska francuskie, które po zajęciu miasta przystąpiły do jego grabieży i niszczenia. Na pewno, niezależnie od przyczyny lub przyczyn, był to czynnik jeszcze bardziej utrudniający wojskom Napoleona pobyt w Moskwie. Tym bardziej, że początek jesieni w Rosji, a we Francji, to dwa zupełnie różne światy. Niesprzyjające warunki atmosferyczne szybko dały się we znaki Francuzom, a przecież miało być jeszcze gorzej… Napoleon miał nadzieję, na rosyjską kapitulację, ale słane do cara propozycje nie spotkały się z żadną odpowiedzią.

Po nieco ponad miesiącu, 18 października 1812 roku, Napoleon zarządził odwrót na Smoleńsk. Wielka Armia opuściła Moskwę i ruszyła na zachód…Zima, kozacy, partyzanci – Grande Armée przestała istnieć…

czytaj dalej
23.08.1939. Dzień, który dał początek wojnie

23.08.1939. Dzień, który dał początek wojnie

Mówiąc o wybuchu II wojny światowej, myśli się zwykle o wrześniu 1939 roku. Szczególną uwagę poświęca się dniom 1 i 17 września, czyli odpowiednio niemieckiej i sowieckiej agresji na Polskę. Jednak nikt nie wie, jak potoczyłyby się wypadki, gdyby nie wydarzenia, które rozegrały się w nocy z 23 na 24 sierpnia 1939 roku w Moskwie. To wtedy bowiem zapadły najważniejsze decyzje, których bezpośrednią konsekwencją były dwie agresje na Rzeczpospolitą. Nie ma więc błędu w stwierdzeniu, że tak naprawdę wojna zaczęła się w sierpniu…

czytaj dalej
30.07.1914. Rosyjska mobilizacja

30.07.1914. Rosyjska mobilizacja

Już 24 lipca, na kilka dni przed wypowiedzeniem wojny Serbii przez Austro-Węgry, Rosjanie ogłosili wolę jej obrony w razie ataku ze strony Wiednia. Ze swojej obietnicy zaczęli wywiązywać się bardzo szybko, bo już 29 lipca ogłosili częściową mobilizację. Jednak najważniejsza decyzja Petersburga miała miejsce dzień później – 30 lipca 1914 roku. W Imperium Rosyjskim ogłoszono wówczas powszechną mobilizację. Następne „kostki domina” zaczęły upadać jeszcze szybciej.

czytaj dalej
06.07.1950. Oficjalne ustalenie granicy zachodniej, czyli podpisanie układu zgorzeleckiego

06.07.1950. Oficjalne ustalenie granicy zachodniej, czyli podpisanie układu zgorzeleckiego

6 lipca 1950 roku w dolnośląskim Zgorzelcu spotkali się przedstawiciele Polski i NRD. Warszawę reprezentowali premier Józef Cyrankiewicz i sekretarz generalny w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Stefan Wierbłowski. Natomiast Berlin – niemiecki premier Otto Grotewohl oraz minister spraw zagranicznych Georg Dertinger. Miejsce spotkania nie było przypadkowe. Polski Zgorzelec był przed 1945 rokiem częścią niemieckiego miasta Görlitz. W wyniku ustaleń z Poczdamu Görlitz zostało podzielone granicą na dwa miasta, należące do dwóch różnych państw. Po podpisaniu polsko-niemieckiego układu sygnatariusze symbolicznie przeszli przez most graniczny z Polski do NRD.

czytaj dalej
11.06.1937. Wyrok na Tuchaczewskiego początkiem „wielkiej czystki” w Armii Czerwonej

11.06.1937. Wyrok na Tuchaczewskiego początkiem „wielkiej czystki” w Armii Czerwonej

Lata 30. XX wieku to w Związku Sowieckim okres szczególnie mocno nasilonego terroru. Przejawiał się on w różny sposób na licznych obszarach kraju. Jednak w każdym przypadku za jego wprowadzaniem stała sowiecka służba bezpieczeństwa – NKWD (konkretnie działający w jego ramach GUGB – Główny Zarząd Bezpieczeństwa Państwowego). Ofiarą mógł stać się każdy: od zwykłego chłopa po znanego bolszewickiego działacza (czego najlepszym przykładem są przypadki Kamieniewa i Zinowjewa). Na początku 1937 roku jedyną instytucją (nie licząc NKWD), która opierała się jeszcze fali terroru, zachowując przy tym neutralność, była Armia Czerwona. Jednak i ona nie mogła być pewna swojej przyszłości. Momentem przełomowym stał się maj i czerwiec 1937 roku.

czytaj dalej
14.05.1955. Utworzenie Układu Warszawskiego

14.05.1955. Utworzenie Układu Warszawskiego

Piękne hasła o pokoju w Europie, deklaracje dotyczące niezależności państw członkowskich, a do tego „przyjaźń, współpraca i pomoc wzajemna” – wszystko to niezwykle mocno chwytliwe idee, którymi rozpoczynał się tekst Układu Warszawskiego. Jeśli wierzyć tym słowom, można byłoby dojść do wniosku, że państwa bloku wschodniego pod przewodnictwem Związku Radzieckiego były nosicielami pokoju i spokoju. Jednak deklarowane przyczyny powstania układu, a rzeczywiste pobudki i cele, to dwie, zupełnie różne rzeczy.

Oczywiście ta decyzja miała swoje korzenie już w połowie lat 40. XX wieku, gdy między Zachodem, szczególnie Stanami Zjednoczonymi, a Związkiem Sowieckim i blokiem wschodnim rozpoczynała się „zimna wojna”. Jednym z jej przejawów był mający miejsce w 1949 roku podział Niemiec na dwa państwa – Republikę Federalną Niemiec (RFN) zależną od Stanów Zjednoczonych oraz Niemiecką Republikę Demokratyczną (NRD) podporządkowaną Związkowi Sowieckiemu. Jeszcze ważniejszy był fakt, że w tym samym roku powstało NATO, czyli Traktat Północnoatlantycki, w skład którego weszły: USA, Wielka Brytania, Kanada, Francja, Włochy, Belgia, Dania, Norwegia, Islandia, Luksemburg, Holandia i Portugalia. Natomiast w roku 1955 (na mocy układów paryskich z października 1954 roku) w skład NATO przyjęto również RFN, która miała zostać zremilitaryzowana.

czytaj dalej
03.05.1791. Witaj maj, trzeci maj!

03.05.1791. Witaj maj, trzeci maj!

Zwołany na 1788 rok sejm walny był popierany przez Rosjan. Zależało im bowiem, by szlachta przegłosowała podpisanie polsko-rosyjskiego sojuszu przeciwko Turcji, z którą Petersburg prowadził wojnę. Przeciwne zawarciu tego porozumienia były jednak Prusy, które skutecznie działały na rzecz przekonania posłów do porzucenia tych planów. „Opcja pruska” rzeczywiście zwyciężyła, a sejm zapoczątkował cykl reform, co z oczywistych względów nie podobało się Rosji. Kluczowy okazał się być maj 1791 roku.

czytaj dalej
16.04.1922. Niemcy i Rosjanie znowu razem, czyli podpisanie traktatu w Rapallo

16.04.1922. Niemcy i Rosjanie znowu razem, czyli podpisanie traktatu w Rapallo

Koniec I wojny światowej nie oznaczał, że w Europie zapanował bezwzględny spokój. Wręcz przeciwnie – jednym ze skutków Wielkiej Wojny były problemy gospodarcze licznych państw. Szansą na ich przezwyciężenie dla krajów Ententy były reparacje wypłacane przez Niemcy oraz zwrot pożyczek zaciągniętych przez Rosję w czasach caratu. Jednak zarówno Niemcy jak i Rosjanie nie byli zbyt chętni do spłacenia swoich zobowiązań. Postanowiono więc zająć się tymi dwiema niecierpiącymi zwłoki sprawami na międzynarodowej konferencji gospodarczej, którą zwołano na wiosnę 1922 roku do włoskiej Genui.

czytaj dalej
05.04.1940. Do Charkowa po śmierć – pierwsze transporty polskich jeńców ze Starobielska

05.04.1940. Do Charkowa po śmierć – pierwsze transporty polskich jeńców ze Starobielska

5 kwietnia 1940 roku obóz w Starobielsku opuściła pierwsza grupa jeńców. Proces ten powtarzał się aż do 12 maja, a sytuacja za każdym razem wyglądała niemal identycznie. Najpierw NKWD ogłaszało listę osób, które miały opuścić mury obozu. Następnie spakowani jeńcy byli transportowani na stację kolejową, a pociąg, którym jechali docierał do Charkowa. Stamtąd przewożono ich ciężarówkami do więzienia wewnętrznego w Obwodowym Zarządzie NKWD. Odbierano im rzeczy, na które wypisywano odpowiednie kwity, a następnie zamykano w celach, w których spędzali od kilku godzin do nawet 1-2 dni. Wieczorami kilkuosobowe grupy jeńców wyprowadzano z cel i prowadzono do kolejnych pomieszczeń. Tam po sprawdzeniu danych osobowych i skrępowaniu rąk mordowano ich strzałem w kark. Proces był zorganizowany w taki sposób, że jeńcy wyprowadzeni z cel i oczekujący na dalszy rozwój wypadków słyszeli padające strzały, wiedząc jaki los spotkał ich i ich kolegów. Ciała pomordowanych ładowano na ciężarówki i nocami zakopywano w masowych grobach w Piatichatkach (dziś część Charkowa).

czytaj dalej