Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Logo Centrum Mieroszewskiego
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
szukaj - search

Pokaż więcej wyników

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
"><font style="vertical-align: inherit
"><font style="vertical-align: inherit
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Logo Centrum Mieroszewskiego
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
szukaj - search

Pokaż więcej wyników

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
"><font style="vertical-align: inherit
"><font style="vertical-align: inherit
Logo Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Logo Centrum Mieroszewskiego
szukaj - search

Pokaż więcej wyników

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
"><font style="vertical-align: inherit
"><font style="vertical-align: inherit
Kawałek sztuki z „nieludzkiej ziemi”

27/07/2026

Po II wojnie światowej Wileńszczyzna znalazła się w obrębie Związku Sowieckiego, a represje wobec żyjących tam Polaków stale się nasilały. W obawie przed prześladowaniami Jadwiga Urban, córka Jana Urbana – żołnierza Armii Krajowej, który poległ w 1944 r., oddała swoją córkę Czesławę pod opiekę rodziny, sama zaś uciekła do Rygi. W 1949 r. została jednak odnaleziona przez sowieckie władze. Groził jej wyrok za zdradę, a Czesławie – umieszczenie w domu dziecka. Ostatecznie, dzięki staraniom rodziny udało się przekonać władze, by matka i córka pozostały razem. Obie zostały jednak deportowane w głąb Związku Sowieckiego.

Trafiły do Baszkirskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej, w okolice Iszymbaju, a następnie do Saławatu, gdzie Jadwiga pracowała w szwalni. Po śmierci Stalina w 1953 r. ogłoszono im, że są wolne, jednak bez prawa powrotu do rodzinnych stron. Dopiero w 1955 r. mogły opuścić Baszkirię i udać się do sowieckiej wówczas Estonii. Rok później wyjechały do Polski. Najprawdopodobniej 27 listopada 1956 r. przekroczyły granicę w Terespolu, kierując się stamtąd do Giżycka, gdzie mieszkała siostra Jadwigi i ciotka Czesławy – Genowefa Łapin.

Według jednej z relacji, wraz z Jadwigą i Czesławą, deportowano także innych członków rodziny, w tym siostry Jadwigi oraz jej szwagra. To właśnie on – Jan Kozłowski – miał przesłać im własnoręcznie wykonaną szkatułkę.

W dorosłym życiu Czesława Bułkowska pracowała jako księgowa. Przez wiele lat była aktywnie zaangażowana w działalność białostockiego oddziału Związku Sybiraków. Zmarła w kwietniu 2023 r.

Zobacz też: