(Nie)zwykła skrzynka

10/09/2025

Fotografia przedstawiająca narzędzia ślusarskie i drewnianą skrzynkę do ich przechowywania.
Skrzynka z narzędziami Feliksa Babiela. Zbiory Muzeum Pamięci Sybiru.

Rodzina Babielów (ojciec – Aleksander, matka – Helena oraz dzieci: Henryk, Jadwiga Łucja, Władysław, Danuta i Feliks) przed wojną zamieszkiwała niewielką Łomżycę w pobliżu Łomży. Obszar ten we wrześniu 1939 r. znalazł się pod okupacją sowiecką. Babielowie bardzo szybko stali się ofiarami sowieckich represji i terroru. Najpierw, w połowie 1940 r., Sowieci zamknęli ich rodzinną masarnię. W marcu 1941 r. NKWD aresztowało Henryka, a w czerwcu tego samego roku do Kazachstanu zostali deportowani Aleksander i Helena wraz z pozostałymi dziećmi. Trafili do posiołka Tonkores w obwodzie aktiubińskim. Tam rodzina zarabiała na życie pracując w polu i przy hodowli bydła. Po ogłoszeniu 30 lipca 1941 r. tzw. amnestii dla polskich obywateli, Babielowie przenieśli się do miasteczka Martuk (również w obwodzie aktiubińskim). Tam ich głównym zajęciem stało się szewstwo, choć członkowie rodziny pracowali też w magazynach, na kolei czy w szyjąc odzież. W 1942 r. pracować zarobkowo zaczął także 15-letni Feliks. Początkowo zajmował się wyplataniem koszy, ale w następnym roku znalazł zatrudnienie w zakładzie ślusarsko-blacharskim. W wolnych chwilach odwiedzał okoliczne wsie i – w zamian za jedzenie -naprawiał metalowe naczynia. Wtedy to skompletował prezentowaną na powyższej fotografii skrzynkę z narzędziami.

W roku 1943 Władysław wstąpił do tzw. armii Berlinga. Swój szlak bojowy zapoczątkował uczestnicząc w bitwie pod Lenino w październiku 1943 r., w której został ranny. Później ukończył szkołę oficerską i został mianowany dowódcą plutonu, a następnie baterii artylerii 7. Pułku Piechoty.

W 1944 r. rodzina trafiła na teren dzisiejszej Ukrainy, a pod koniec 1945 r. – powróciła do Polski. Najmłodsza Danuta dołączyła do nich rok później.

Zobacz też:

Przejdź do treści